เมื่อเดือนธันวาคม 2534 ยูเนสโก ขึ้นทะเบียนอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย พร้อมด้วยอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยและอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ภายใต้ชื่อว่า "เมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร" ซึ่งในวันนี้ เราจะมานั่งรถรางเที่ยวชมอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย มีโบราณสถานสำคัญได้แก่ วัดเขาพนมเพลิง วัดช้างล้อม วัดเขาสุวรรณคีรี วัดเจดีย์เจ็ดแถว และวัดนางพญา
นายประดิษฐ์ ทองสิน เจ้าหน้าที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย กล่าวว่าอุทยานแห่งสร้างขึ้นด้วยศิลาแลง จุดเด่นของอุทยานอยู่ที่วัดช้างล้อม ซึ่งตั้งอยู่บนฐานที่มีช้างปูนปั้นเต็มตัวประดับโดยรอบฐานทั้ง 4 ด้าน รวมทั้งสิ้น 39 เชือก ซึ่งแม้ว่าปัจจุบันช้างปูนปั้นจะเสื่อมสภาพไปตามเวลา แต่ก็ยังคงความงดงามและสะท้อนถึงศรัทธาในพระศาสนาได้เป็นอย่างดี
ถัดไปคือวัดเขาพนมเพลิง ซึ่งตั้งอยู่บนยอดเขากลางเมืองศรีสัชนาลัยและบันไดศิลาแลง 144 ขั้น ภายในวัดจะมีเจดีย์ที่ชำรุดหักหายไป พระพุทธรูปปางมารวิชัยที่ได้รับการบูรณะเมื่อปี 2512 ด้านหลังของวัดจะมีมณฑป 1 หลัง ซึ่งผู้ที่อยู่ในพื้นที่จะเรียกว่า ศาลเจ้าแม่ละอองสำลี มีผู้ที่เลื่อมใสศรัทธามาขอพรทุกวัน
ขณะที่บรรยากาศโดยรอบอุทยานในช่วงวันหยุดมีนักท่องเที่ยวทั้งคนไทยและต่างชาติเดินทางมาชมประวัติศาสตร์จำนวนมาก โดยในการพูดคุยกับคุณโนวี อ่อนจิว อายุ 62 ปี ซึ่งเดินทางมาจากจังหวัดตาก บอกว่ามาเที่ยวอุทยานนี้เป็นครั้งแรก รู้สึกดีใจที่ช่วงนี้คนรุ่นหลังหันมาสนใจประวัติศาสตร์กันมากขึ้น
สำหรับอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมได้ทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08.00-17.00 น. ค่าเข้าชม คนไทย 20 บาท ชาวต่างชาติ 100 บาท โดยมีบริการรถรางนำชมโบราณสถานทั่วบริเวณคิดค่าบริการคนละ 30 บาท หรือจะเช่ารถจักรยาน 30 บาทต่อคัน ปั่นชมรอบโบราณสถานก็ได้
...